Sufi Gevleugeld Hart met Elementen Ritueel pentagram
Nederlandse versie English version Version francaise Deutsche version
Soefi Elementen Ritueel
Soefi Elementen Ritueel
de vijf Elementen
De vijf scheppingskrachten
Aarde
Water
Vuur
Lucht
Ether
choreografie
procedure
binnenkomst van de mannen
binnenkomst van de vrouwen
ervaring elementen
kakafonie
wervelen
wazifa
uitleg
eerste onderdeel
tweede onderdeel
derde onderdeel
vierde onderdeel
vijfde onderdeel
zesde onderdeel
symboliek
onderdelen
mogelijkheden
betekenis
symboliek van de elementen
boodschap
schema
vijf aspecten
thema's
innerlijke school
adem
zelfbeheersing
goddelijk licht
geest & stof
oorlog & vrede
afstemming
medepelgrim
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
2024
zomerschool
voordracht
correctie
zelf doen
de kunst van de persoonlijkheid
geleide Elementen meditatie
beeldmateriaal
1994
1999
2003
2006
2011
agenda
soefi agenda
links
zoek
contact us
colofon
 
Water
Bericht 1
Mijdrecht, 5 januari 2024


Dierbare Medepelgrim op het Soefipad,

Wij heten je graag weer welkom tijdens de Verdiepingsmiddag van het Elementen Ritueel op zaterdagmiddag 2 maart 2024 in de Ashrama te Naarden. Nieuwe deelnemers kunnen contact opnemen.

Cijfers tonen aan dat sinds wij massaal aan de smartphones en de sociale media gingen in 2012 (VPRO Wintergasten 1/1/24)¹, een explosieve groei van eenzaamheid is ontstaan. Wij willen graag dat de maandbrief van het Soefi Elementen Ritueel hier een tegenwicht in zal bieden. Het onderwerp van deze maandbrief is Rituelen. Maar eerst een hoopvol 2024!
De laatste Wetenschapsbijlage van NRC (30-31/12/23) had als special: Rituelen. Rituelen, die wij terugvinden bij belangrijke gebeurtenissen in ons leven, zoals geboorte, huwelijk en dood, maar ook bij religie en alledaagsheden. Er worden in het eerste artikel veel verschillende definities voor rituelen van antropologen aangehaald, waaronder die van B. Matthijssen, werkzaam aan de Rijksuniversiteit Groningen. Volgens haar gaat het om een ‘lichamelijke betekenisvolle handeling’, waarin op de een of andere manier ‘een voorgeschreven element’ moet zitten. “Zo creëer je een eigen leefwereld of een bepaalde realiteit. Er ontstaat iets, en heel vaak iets gezamenlijks, soms ongrijpbaar, maar het is er wel. … Juist omdat rituelen bestaan uit concrete handelingen die niet direct functioneel zijn kunnen mensen erin verschillende ‘realiteiten’ mengen.”
In een volgens stuk wijst de columniste op het credo van sociaal psycholoog E. Becker: “De mens is het enige levende wezen dat weet dat hij eindig is en zijn hele leven lang rituelen probeert te bedenken om die sterfelijkheid te ontstijgen. Onderzoek van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR, 17/11/23)² toont aan dat als mensen geen grip op het leven hebben, dit kan leiden tot een slechtere gezondheid, maatschappelijk onbehagen en antidemocratische beelden en overtuigingen. Rituelen daarentegen helpen om ritme, voldoening, troost en geborgenheid te vinden. Zo zijn er tal van (semi-)religieuze rituelen die ons door de feestdagen helpen, die ons richtlijnen bieden bij vieringen, ceremonieën en natuurlijk bij rouw. Wat zegt Inayat Khan hierover? Bijvoorbeeld: “Religie bestaat niet uit het uitvoeren van een ceremonie of een ritueel; Ware religie is het gevoel van plicht”³ en “Een religieus ritueel is voor een spiritueel persoon slechts een ontspanning.”⁴ Maar ook: “De mysticus (in tegenstelling tot de ‘halfwijze’ mens) kan genieten van de betekenis van rituelen, iets dat zelfs de mensen die de rituelen uitvoeren niet altijd weten. Hij kan een ceremonie interpreteren volgens zijn eigen wijsheid en een interpretatie geven waarvan degenen die die ceremonie uitvoeren of degenen die ernaar kijken zelfs nooit zouden hebben gedroomd. Hij ziet alles wat hij wil zien en hij weet alles wat hij wil weten, zowel in de uiterlijke vorm als in de innerlijke vorm.”⁵ Zo zijn er ook in het (universeel) soefisme meerdere rituelen.
Bij het Soefi Elementen Ritueel is zoals Matthijssen aangeeft, sprake van ‘betekenisvol handelen’ en daarnaast van een bewegwijzering naar het werkelijke doel van je leven. De Britse econome N. Hertz stelt in Wintergasten¹: “Hoop moet actief zijn, geen passief toekijken. Het is zelf actie ondernemen. Zelf aan de verandering bijdragen. Het is positie kiezen en verschil proberen te maken. Want om als samenleving (red.: mens) hoop te blijven koesteren, hebben we er behoefte aan dat we kunnen fantaseren, nadenken en dromen.” De Kennis van het Soefi Elementen Ritueel kan ons – juist ook bij eenzaamheid – hoop geven en de Ervaring ervan het All-Een laten ondervinden.

Het Elementen Ritueel is een disciplinaire bewustwordingsreis naar jezelf, de rust en vrede in jezelf en tegelijkertijd naar je doel, het een zijn met God. Het Elementen Ritueel is de Weg naar de Ziel. Voor meer informatie, zie: www.soefielementenritueel.nl. De komende bijeenkomsten van de Mystieke ervaring van het Elementen Ritueel zijn op zaterdagmiddag 20 april, 22 juni en 19 oktober 2024 van 14.00 uur (aanvang) tot 17:30 uur in de Universel Murad Hassil (inclusief helpen opruimen). De Verdiepingsmiddag vindt plaats op 2 maart 2024 van 14:00 uur (aanvang) tot 17:30 uur in de Ashrama te Naarden. Inloop vanaf 13:45 uur. Geïnteresseerd? Neem dan contact op via info@soefielementenritueel.nl of zuleyha.lhs@gmail.com. Als je niet kan, wordt afmelden op prijs gesteld. Zet de data alsjeblieft in je agenda. Hartelijke groeten en de beste wensen voor 2024, Daulat Rosdorff

¹ https://npo.nl/start/serie/vpro-wintergasten/seizoen-4/vpro-wintergasten_3/afspelen; ² file:///D:/Downloads/WRR-rapport+nr.+108_Grip.Het+maatschappelijk+belang+van+persoonlijke+controle.pdf; ³ Khan, H.I., Sayings, Vadan: Playing on Musical Instruments, Chalas: An iluminated word; ⁴ Khan, H.I., Sayings, Vadan: Playing on Musical Instruments, Chalas: An iluminated word; ⁵ Khan, H.I., Vol. 11, Mysticism in Life, 1. Mysticism in Life.


Bericht 2
Mijdrecht, 5 februari 2024

Dierbare Medepelgrim op het Soefipad,

Wij heten je graag welkom tijdens de Verdiepingsmiddag van het Elementen Ritueel op zaterdagmiddag 2 maart 2024 in de Ashrama te Naarden. Nieuwe deelnemers kunnen contact opnemen.

In de serie Outlander (seizoen 4; aflevering 1) zegt de hoofdpersoon Claire Fraser: “Eeuwenlang hebben mensen een eindeloze fascinatie gehad voor cirkels en schreven zij betekenis toe aan waar ze werden gevonden. Van de eeuwige rotatie van de planeten rond de zon tot de beweging van wijzers van klok of een simpele trouwring. En ik weet beter dan wie ook hoe een cirkel iemands leven kan beïnvloeden. Of iemands dood.” In deze aflevering zie je deelnemers (Inheemse Amerikanen) aan een ritueel in een binnencirkel linksom het middenvuur draaien en deelnemers in een buitencirkel rechtsom.
Dit natuurlijk als voorbeeld van het belang van een cirkel(beweging) in een ritueel, wat ook tot uiting komt bij het Soefi Elementen Ritueel. Daar draait men rechtsom het Godslicht, richting het hart.
Later zegt Jamie Fraser, haar echtgenoot tegen haar: “Zie je niet hoe onbeduidend de dood is tussen ons? … Als mijn lichaam sterft, blijft mijn ziel van jou,… Er gaat niets verloren,… Het verandert alleen. … Dat is geloof.”
In het Soefi Elementen Ritueel wordt de ziel ervan vertegenwoordigt door degene in het witte gewaad. De ziel die één is met de schepping en de Schepper. De Mannen symboliseren hier de pilaren van het universum en de Vrouwen staan voor de Elementen Aarde, Water, Vuur, Lucht en Ether waaruit het leven is opgebouwd.
Kijken wij nu naar eigenschappen van de Elementen, dan zien wij in het dagelijks leven vele gezegden en betekenissen hierover (zie Tabel 2¹), waarmee wij onze weg in het leven kunnen bewandelen. Ook hierbij speelt of het Goddelijk Licht door het Element stroomt of niet, waardoor de uitwerking positief of negatief zal zijn (Tabel 1):²
Tabel 1: De Elementen met en zonder Licht
ElementAardeWaterVuurLuchtEther
InvloedAngstAffectieWoedeHumorVerdriet
Met lichtVoorzichtigheidWelwillendheidIJverVreugdeVrede


Tabel 2: Gezegden en betekenissen van de Elementen
AardeWaterVuurLuchtEther (Hout³)
Dit viel in goede aarde = werd goed ontvangen en droeg vruchten.
Aarden = zich thuis voelen; wennen; iemands karakter hebben.
Hij heeft een aardje naar zijn vaartje = hij aardt naar zijn vader.
Veel voeten in de aarde hebben = veel moeite en tijd kosten.
In goede aarde vallen = in de smaak vallen; goed opgenomen worden.
Het zout der aarde = persoon of zaak die iets of iemand kracht, bezieling, inspiratie, waarde etc. geeft.
De hemel op aarde verdienen = een goed en eerlijk leven leiden.
Water in de wijn doen = zijn eisen matigen; zijn drift matigen.
Hij laat Gods water over Gods akker lopen = zich niet bezorgd maken; de zaken op hun beloop laten.
Stille waters hebben diepe gronden = mensen die zich niet uitlaten hebben heel dikwijls diepe gedachten.
Hij is bang zich aan koud water te branden = hij is al te voorzichtig en komt daardoor niet tot een daad.
Een dichter van het zuiverste water = van zeldzaam goede hoedanigheden.
Geen water is hem te diep = hij staat nergens voor; hij durft alles ondernemen.
Zich het vuur uit de sloffen lopen = de uiterste moeite doen voor een ander.
Vuur en vlam spuwen = in zijn drift er maar alles uitgooien.
Hij vliegt voor mij door ’t vuur = hij is bereid ook het moeilijkste voor mij te doen en dat doet hij graag.
Met vuur spelen = onvoorzichtig te werk gaan, zodat er grote ongelukken kunnen komen.
Hij heeft de vuurproef doorstaan = hij werd aan een zeer streng onderzoek onderworpen, maar hij kwam er glansrijk onderuit.
Beter door ’t vuur te vliegen dan er door te kruipen = als er wat gebeuren moet, dat erg onaangenaam, pijnlijk, lastig is, dan maar dadelijk en maar flink.
Die vuur wil hebben, moet de rook verdragen = wie een zaak aanpakt, moet zich niet storen aan de moeilijkheden, die er onvermijdelijk mee gepaard gaan.
Hij kreeg er lucht van = hij merkte iets, hij kreeg een vermoeden.
Zij schermen in de lucht = zij praten maar al door, maar ze komen niet tot een besluit.
Hij kwam nu uit de lucht vallen = hij kwam plotseling en geheel onverwacht.
Een luchtje scheppen = een eind gaan wandelen, om wat frisse lucht in te ademen.
Lucht geven aan = uitdrukking geven aan (woede, verdriet, vreugde, enz.).
De lucht hangt nog vol dagen = morgen komt er weer een dag.
Er zit een luchtje aan = De zaak is verdacht, niet te vertrouwen, niet eerlijk. Eigenlijk: de zaak is bedorven, er hangt een lucht van bederf aan.
Alle hout is geen timmerhout = niet iedereen is voor een bepaalde taak geschikt.
Dat snijdt geen hout = dat helpt de zaak niet vooruit.
Hij heeft het op zijn eigen houtje gedaan = op zijn eigen gezag, voor zijn eigen rekening.
Van dik hout zaagt men planken = men neemt het er goed van, men leeft op ruime voet.
’t Groene hout = de vromen, de rechtvaardigen, tegenover de goddelozen.
Krom hout brandt zowel als ’t rechte, als ’t bij het vuur komt = als men ’t beste gereedschap niet heeft, dan dient een ander stuk ook wel.
Hij is uit hetzelfde hout gesneden = hij heeft dezelfde karaktereigenschappen.

“Bij het Elementen Ritueel maken wij de bewuste keuze het innerlijk Pad te betreden. Wij worden ons bewust van de ervaringen in de denk- en gevoelswereld. Tijdens de processie ontdekken wij wetten in onszelf; die van dankbaarheid, eerbied, geduld, doorzettingsvermogen en oplettendheid. Wij offeren datgene wat wij van het grootste belang achten, de gevoelens en gedachten. Alle ervaringen leggen wij in overgave aan Zijn voeten tot wij ons opgenomen weten in dat ogenblik van Eenheid met de Schepper, de Schepping en met onsZelf.
Godsbewustzijn is de vervoering van de menselijke Ziel (Nirtan, Bola, Hazrat Inayat Khan).”⁴

Het Elementen Ritueel is een disciplinaire bewustwordingsreis naar jezelf, de rust en vrede in jezelf en tegelijkertijd naar je doel, het een zijn met God. Het Elementen Ritueel is de Weg naar de Ziel. Voor meer informatie, zie: www.soefielementenritueel.nl. De komende bijeenkomsten van de Mystieke ervaring van het Elementen Ritueel zijn op zaterdagmiddag 20 april, 22 juni en 19 oktober 2024 van 14.00 uur (aanvang) tot 17:30 uur in de Universel Murad Hassil (inclusief helpen opruimen). De Verdiepingsmiddag vindt plaats op 2 maart 2024 van 14:00 uur (aanvang) tot 17:30 uur in de Ashrama te Naarden. Inloop vanaf 13:45 uur. Geïnteresseerd? Neem dan contact op via info@soefielementenritueel.nl of zuleyha.lhs@gmail.com. Als je niet kan, wordt afmelden op prijs gesteld. Zet de data alsjeblieft in je agenda.

Hartelijke groeten, Daulat Rosdorff

¹ Laan, K. ter, Nederlandse spreekwoorden/spreuken en zegswijzen (https://www.ensie.nl/spreekwoord/er-zit-een-luchtje-aan); ² Khan, H.I., Vol. 5, Metaphysics, The Source Of Emotions/Maandbrief 5/3/20 te vinden op website onder Medepelgrim; ³ https://ninaelshoffengshui.nl/het-vijfde-element-als-oplossing-uit-de-crisis/ ; ⁴ Rosdorff, Sitara, Maandbrief Soefi Elementen Ritueel, 28 mei 1996.


Bericht 3
Mijdrecht, 5 maart 2024

Dierbare Medepelgrim op het Soefipad,

Wij heten je graag weer welkom tijdens de Mystieke ervaring van het Elementen Ritueel op zaterdagmiddag 20 april 2024 in de Universel Murad Hassil te Katwijk aan Zee. Nieuwe deelnemers kunnen contact opnemen.

Het thema tijdens de Verdiepingsmiddag van het Elementen Ritueel d.d. 2/3/24 was het Spel van de Elementen. “Hoe men in het algemeen ook over mij [de Zotheid] spreekt – en ik weet heel goed hoe slecht de reputatie is, die de zotheid, zelfs bij de zotten, heeft – toch ben ik van mening, dat ik de enige ben, die door mijn gave goden en mensen vermag te verkwikken. Het beste bewijs van deze stelling is wel, dat, zodra ik het spreekgestoelte beklommen had, om in deze drukbezochte vergadering het woord te voeren, de gezichten van U allen opklaarden door een nieuwe ongekende uitdrukking van vreugde, terstond de zware rimpels van het voorhoofd verdwenen en gij mij met zulk een spontaan applaus en hartelijk gelach hebt ontvangen, dat ik waarlijk geloof, dat gij, die van alle kanten hierheen zijt samengestroomd, onder de invloed verkeert van de met nepenthes gekruide nectar der Homerische goden.
Aanstonds zal ik U vertellen, waarom ik hier voor U sta met op het hoofd een zotskap, een ongewone dracht voor redenaars. Wilt dus goed naar mij luisteren, niet met dat halve oor, dat gij aan boetepredikers pleegt te schenken, maar met de aandacht, waarmee gij marktschreeuwers, piassen en hansworsten aanhoort, met oren dus als Midas eens voor Pan opzette.
  • Om te beginnen: wat is U zo dierbaar, wat is U zo veel waard als Uw leven? Maar hebt gij er wel eens over nagedacht, dat ge Uw leven slechts aan mij te danken hebt?

  • Om te beginnen: wie weet niet, dat een mens nooit meer zo blij en aller lieveling is als in zijn prille jeugd? Wat is het toch eigenlijk, dat wij in kinderen zo onweerstaanbaar vinden, dat wij ze kussen, op de arm nemen en tegen ons aandrukken?

  • Vertelt U mij eens: kan iemand die zich zelf haat, wel van een ander houden? Kan hij het eens zijn met een ander, die het niet met zichzelf eens is? Kan hij iemand aangenaam zijn, die zichzelf tot last is? Niemand zal deze vraag bevestigend beantwoorden, tenzij hij mij in zotheid overtreft. Stel, dat men mij eens buiten sloot: de een zou de ander niet kunnen verdragen, maar ieder zou van zichzelf walgen, afkerig zijn van zijn eigen gedrag en aan zichzelf het land krijgen.

  • Hoe zal men ooit tot genoegen – hetzij van zichzelf of van anderen – zijn werk kunnen doen, …, wanneer niet Pedanterie – zij staat hier aan mijn rechterhand – erbij te pas komt. Pedanterie, die terecht voor mijn bloedeigen zuster wordt gehouden, aangezien zij mij overal zo voorbeeldig vertegenwoordigt. En toch is niets zo zot als zelfingenomenheid en zelfverheerlijking. Maar aan de andere kant: kunt ge iets fraais, iets aardigs, iets behoorlijks presteren, wanneer ge niet met U zelf ben ingenomen?

  • Het is niet alleen dat het de dwazen zelf zijn, die vreugde scheppen in het leven, zodat ze spelen, zingen en lachen, maar dat ze aan iedereen, waar ze ook komen, vreugde, scherts en vrolijkheid brengen.

  • Staat bij de machtigste vorsten iemand wel zo in aanzien als de hofnar? Sommigen willen geen hap eten of geen voet verzetten zonder hun nar, ja kunnen het geen uur zonder diens gezelschap uithouden. De reden van deze voorkeur is, dunkt mij niet ver te zoeken en volkomen verklaarbaar. … Ze zijn de enigen, die ronduit de waarheid zeggen. En wat is nu prijzenswaardiger dan waarheidsliefde?

  • Inderdaad, de waarheid is niet in aanzien bij de vorsten. Het merkwaardigste is echter, dat de vorsten van hun narren niet slechts met het grootste genoegen de waarheid, maar zelfs de meest openhartige aantijgingen aanhoren. … De waarheid heeft namelijk van nature een zeker komische kracht, wanneer ze tenminste niet kwetsend is. Welnu, zonder aanstoot te geven de waarheid te zeggen, hebben de goden alleen de zotten gegeven.

  • Maar, zal men zeggen: ‘Dat heb ik nog nooit gehoord, dat iemand offert aan Zotheid of een tempel voor haar heeft opgericht!’ … Ik denk er zo over: zoveel mensen als er op aarde zijn, zoveel beelden bestaan er van mij, want iedereen is, of hij wil of niet, een toonbeeld van Zotheid.

  • Ik heb dit alles [red.: kritische onthullingen over het leven van pausen en priesters] alleen daarom ter sprake gebracht, om U duidelijk te maken dat geen sterveling een aangenaam leven kan leiden, wanneer hij niet behoort tot mijn volgelingen en gunstelingen.

  • Want hoe zou dit mogelijk wezen, daar ook vrouwe Fortuna [zie afbeelding], de gelukbrengster der mensheid, in hoogsteigen persoon het zo volkomen met mij eens is, dat zij zich altijd een aartsvijandin betoont van de wijzen.

  • Kortom, wie ook maar enigszins blij en opgewekt het leven wil doorgaan, sluit de wijze buiten zijn vriendenkring en zoekt liever het gezelschap van de dieren.
    Tot slot zegt Erasmus: ‘Ge weet wel, dat een oud spreekwoord zegt, dat wie een te goed geheugen heeft een slecht disgenoot is; maar ik vind, dat zo iemand ook een slecht toehoorder is. Daarom hooggeëerde volgelingen, vaartwel! Heft hoog het glas! Op Uw welzijn! Ik dank U.”¹

Lof der Zotheid is een satirisch werk van de Nederlandse humanist Desiderius Erasmus [1466-1536] uit 1509. In het boek houdt de godin Zotheid [Moria] een lofrede op zichzelf en prijst haar algemene weldaden. Dankzij haar worden de zotten vrolijk en gelukkig; de wijzen zijn somber en ongelukkig. Tevens had Erasmus de zotskap aangetrokken om kritiek te spuien op een aantal milieus die hij goed kende: theologen, geestelijken, vorsten en de Rooms-katholieke Kerk. Hij verdedigde de vrome christelijke levenswijze die een zekere verwantschap vertoonde met de zotheid.² In het satirisch boekwerk hekelde Erasmus de menselijke dwaasheden, stak hij de draak met de heersende maatschappelijke toestanden en durfde hij ook de wantoestanden binnen de kerk aan de kaak te stekken en vorsten te bekritiseren. Ook bijvoorbeeld heiligenverering, monnikenwezen en de aflaathandel worden op de hak genomen. Er is om die reden wel eens gezegd dat Lof der Zotheid in zekere zin de weg vrijmaakte voor de Reformatie.³ De diepere betekenis is volgens de jeugdbibliotheek als volgt samen te vatten: dankzij de dwaasheid [zotheid] is het leven leefbaar, alleen als wij ons haar levenswijsheid eigen maken, kunnen we van het leven genieten. Niet voor niets zegt Jezus: Zalig de armen van Geest, want hunner is het Koninkrijk der hemelen.⁴

Welke koppeling kunnen wij nu leggen met het Soefi Elementen Ritueel en met het thema “Het Spel van de Elementen”? Iedereen heeft de eigenschappen van de Elementen Aarde, Water, Vuur, Lucht en Ether in zich, zowel de positieve als de negatieve, die we kunnen toepassen in het leven. Deze kunnen wij – volgens het gedachtegoed van Erasmus - in vrijheid kiezen om in vrede te kunnen leven. Hoe belangrijk is het ook, dat wij ons bewust zijn dat de Elementen in en om ons zijn en meekomen op onze adem. Het gaat erom dat wij, zoals in het gebed Khatum⁵ staat, boven alle onderscheid en verschil en met plezier naar de mensen kijken. Wij hebben dit in de geest van Hazrat Inayat Khan verder uitgediept tijdens de afgelopen verdiepingsmiddag van het Soefi Elementen Ritueel.

Het Elementen Ritueel is een disciplinaire bewustwordingsreis naar jezelf, de rust en vrede in jezelf en tegelijkertijd naar je doel, het een zijn met God. Het Elementen Ritueel is de Weg naar de Ziel. Voor meer informatie, zie: www.soefielementenritueel.nl. De komende bijeenkomsten van de Mystieke ervaring van het Elementen Ritueel zijn op zaterdagmiddag 20 april, 22 juni en 19 oktober 2024 van 14.00 uur (aanvang) tot 17:30 uur in de Universel Murad Hassil (inclusief helpen opruimen). Inloop vanaf 13:45 uur. Geïnteresseerd? Neem dan contact op via info@soefielementenritueel.nl of zuleyha.lhs@gmail.com. Als je niet kan, wordt afmelden op prijs gesteld. Zet de data alsjeblieft in je agenda.

Hartelijke groeten, Daulat Rosdorff

¹ Erasmus, D., Lof der zotheid, verkorte versie (zie ook: https://www.dbnl.org/tekst/eras001lofd02_01/eras001lofd02_01_0062.php); ² https://nl.wikipedia.org/wiki/Lof_der_zotheid; ³ https://historiek.net/lof-der-zotheid-desiderius-erasmus/77052/; ⁴ NBG, Mattheüs 5:3-12, 1977; ⁵ Khan, H.I., Khatum.

    © Copyright 2024